Dersim Bayragi..
Sey Riza

Dersim jenosidini
Anma Gunu
Her Yil

12 Temmuz

baner

                                                    SahanAga ve Sayit Rizanin Oglu Bava Soldan On Sirada: 3. Seyid Riza’nin Oglu Bava (turklerin kurdugu bir tuzakta olduruldu)
4. Sirada “Bayraxtare” Kirmanciye Pile asire Bextiyaru Sahan Aga (turklerin kurdugu bir tuzakta olduruldu)
Bir pacanin siyrilmasi (corabin onune konmasi) Dersim’de Yigitlik ve Mertligin Senboludur
Sayid Rizanin Oglu Bava’da goruldugu gibi

Kaynak:Berhem Dergisi Mart 1993 Sayi 5 Ankara    
                                  

Saan Aga Pile  Asira Bextaru

Say Xidir Hevale Saan Agayi

 

Kaynak : Dersim Dergisi
Yil 5 Sayi 9
Subat 1999 Istanbul
Sayfa: 52-59

OESE VERE  LOCINE
 

Cemal TA

Qeseykerdo: Sey X覺d覺ro Khures覺c

 

SAAN AA

 

Saan Aa, Bextera ra lace Us覺v Aay bi. Dewan璽
Xozat de B璽spuxar vane bone xo uca de bi. Vit u di
serra de bi. Zaf zerrev璽sai bi, derde herkesi de ber-
beene. Hama Pie xo Us覺v Aa zaf zerrepet bi. Huk-
mati ke Dersim de qeraqoli day v覺rastene, ez vit er-
re biya. Ostore de Saan Aay et bi xe bi, m覺 o waxt
ostore Saan Aay re seiine kerdene. Qereqole ki
Khala de dabi v覺rastene. Usan Aa璽 Khala, Saan
Aay re xebere rusne, vatke:

-Cendermane qeraqoli 癟en璽ke ma pegurete, qes-
to c
kerdo. Ma sime basquniye, cender-
mey kisti. Ma kotime 癟heke s
覺ma ki phe-
ti made.

Sey R覺za, hire roc de re Saan Aay re
mektube rusneno, vano:

-Kefene xo sere xoro p覺resne, Zeynel
be Raybere Qopi meverde lewe xo, tey
mefetelie.

Cepe ma Ko璽 S覺nc覺ke bi, cepe Sey R覺-
zay ki Koe Bok覺re bi. Roce; ko de zonie
vore vora. Sod覺r l璽le ra Saan Aay mire
vatke:

-Ostori b繹nce teber, do癟 de pebce b覺-
rame, ez serba lace dede xo biya xe, ya
kiste ya wee, nezana.

Ma g覺nayme rae, j羹o de Bexter覺c made ro, hona
cenco, kitabe teyo, dewreine keno, vano:

-No kitap teref璽 Heqi ra mire eyip ra amo.

Ma ke veciayme cepe S覺nc覺ke. Ko de rece qoliga
ame verde ra vore p覺sq覺ta beliye. exro ke Zeynele
Ali qol gureto iyo, des u haut qolig璽 mekera eskeri
kelepur kerd璽 arde berde Qenda. Saan Aa mara b覺r-
ya ra hete Kemere Aliqad覺ri ro i teref璽 Mend覺ke. Ha-
ma, q璽wa jubin gureto, z璽 g璽rmi girina. VVert璽 vore
de ostor m覺 dest de ro, j羹o de Nen覺k覺c be j羹 Khures覺-
cia levve mide re. Xaf覺l de a覺r makina vat ke: "g覺r,
g覺rr, g覺rr ". O Nen覺k覺c vverte mara til bi g覺navvaro.
Khur璽s覺ci pasqul璽 herd de d璽p覺ro vatke:
-Lace 癟h覺nay karni t繹re vatke: 'raurze xo ser'.

Exro ke qersune g覺na baji, herme de 癟elkerdo.
Ma hata verasan uca mendime, veng ama, vane:

-5aan Aa vano: 'Ostori bi癟ere hete Gerreka Sov-

gi ro bere Sovge'.

Ma kotime ra璽 sime Sovge, siliye vorena, 癟elpe-
sugia. Ma sime Sovge ke Saan Aa hao 癟e Sile Kupi
de meymano. C覺re di teni b覺z璽k sereb覺rn璽 kerde ka-
bab. M覺let dorme de ronistaiyo, mobet ken璽. Saan
Aa vacia Sile Kupi de, vat:

-Lace 癟覺nay, to sona levve Cevdet Sunay yena, hu-
rendya ma c
覺re vana, esker ma tareme keno.
Silo Kup vano:

-Saan Aa, heq bo pir bo, ez 癟/e henen nekena.
Ez sona eskeri ver fetelina ke demi
e m覺 mebe, xore
dewa xode ret v覺nderi.
Saan Aay vat:

-Ma, ey ro t繹re meymanime, vere ad ire tode t繹re
qesade kotie nena vatene. No ca-
maat saad bo, mesto birro yine ke
teselia xo mara gurete, s
re eno to.
To vana, ez demi
mebi, m覺 ret
verdane, ne ?

Saan Aay be havalana kote
v覺rniya eskeri di hir璽 tax覺m 癟heki,
pusaley, di qati c覺li arde. C覺li; etle
K覺rmancane, esk璽r berde, yi kote
v覺rniy璽 t璽pia c覺ra gurete.

Ma, a sod覺r v璽time ra sime
Ko璽 VVertey. Z璽ynel be havalana
golige ke ebe bara mekera ra ke-
lepur kerde arde, tevverte de bare-
kerde her kei h璽sa xo gureta. VVe-
li Aa ki tey iyo ostore yire veto, j羹 qat覺re ki Saan
Aay r璽 vete, hama Saani n璽gurete, vatke:

-Ez rajiya, h璽sa m b覺dere Zeynel Aay, ma kotim
herb, ez golige se b覺keri ?

Ma, roce Der璽 Ar璽y de mendime, esker ama Bi-
rike. B覺razae Sey R覺zay Duzg覺n ki ucao. Q璽wa biye
tera, ma barkerd ke sime T覺lage. Esker ke bi zade yi-
ne mar璽 vatke: 'Niya serra sere M覺ara Zagey'.

Sey R覺za, raa Saan Aay Pino

Ma ke sime T覺lage, Saan Aay vatke:
-lirce, Sey R覺za cor Koe Bokore de ro sime uca.
Sey R覺zay Koe Bok覺re de xo dardo we, gol覺me
覺xhesen de f覺t覺q esto, qora de ki suji esto biyo kud,
neikino b覺fetelio. Dede Saan Aay Alisan Aa ki
ucao, Alisan Aa Saan aay ra x覺rt bi. Se ke ma ve-
ciayme diar, thiyarey hawa ra veciay. Buvvbey nay
T覺lage ra, dewe vverte m覺z u duman de verdee. Saan

Sey R覺za, hire roc
de r璽 Saan Aay re
mektube rusneno,
vano:

-Kefene xo sere
xoro p覺resne,
Zeynel be Raybere
Qopi meverde fewe
xo, tey mefetelie.

Aay vatke:

-Sime dewe belkia mlet q覺rkerd, ala se keyme.

Ma sime T覺lage, X覺de Ph覺rke kok覺mo, herdisa xo
verda sene xo ser. X覺d覺r cera Saan Aay, c覺re vat:

-Saan Aa, Saan Aa..! e to sen bo, to qe Heqi
ra netersa, to qe Heq neard xo viri. To nekia c覺re va-
ce no feq覺ro, nine ni bone m覺 bumbe kerdi, cor de
r覺znay m覺 sen.

Saan Aay vatke:

-Xd覺r, qusur de sermeke, fame mira vecia, m覺
famnekerd ke c覺re vaci.

A roce ma T覺lage de mendime, bi sod覺r ma 癟e xo
barkerdi, berdi Dere Z覺may覺ge. Uca vvarey est璽, bi
peroc, m覺 zengie ostore Saan Aay serra kerd. Osto-
re Saan Aay bexo awe kerdene xoro, ma ke ostor
kerd avve, yi xo vverte avva de lebetna, awe este xo,
cor veng ama, vengdane, vatke:

-Bokre ra vengdane, vana: 'Eskere Muhaf覺z Ela-
iya Oerelani, nao ama Birike, Saan Aa ke koti de
ro mef覺ndero bero'.

Saan Aa nit ostori, Lace Ph覺rcoy ki 癟heki g覺re-
day, m覺 be yi pea, Saan Aay d覺ma sime. Saan Aay
mire vatke:

- M覺 d覺ma be, ez ke siya M覺xeige, pe 羹ya bona
de ostori uca verdana. ante fisega be d羹rb羹na uca
nana ro, ostor ki Merge de g覺redana, to ke ama uca
lewe de v覺nde.

Ez vecia ser siya, m覺 serkerd ke Saan hao z覺ng-
teyna vecio Kerte Birike. Hama, exro ke Elaiya Cev-
deti na het ro ama xebera ma 癟ina. Bok覺re ra Alisan
Aay veng da, vat ke:

-Saan Aa meso, v覺rnia to de b覺rr esto.

Ez ki durbine de serkena. Saan Aay famkerd ke
Alisan Aa aravki qeseykeno, dema esker dorme de
ro. Fes u puia xo este b覺rri ser, xo sana k覺nar, uca pit.
Uca pino ke esker ke fes u puie diye, heni zano ke
Saan Aao. Tufong nano uca ra, Saan Aa ki huren-
dia eskeri dozkero, o ki tufong berco eskeri. Veng g覺-
na tufong ro, qewa ke jubin guret, di hire eskeri na
hete m覺 ser g覺nd覺r bi.

Ostor, cor Merge de g覺redaiyo, eskeri dorme os-
tori guret ke peb覺ce re. Ostori ebe pasqulana di nefe-
ri kisti eti herd. Cor de esker veng dano jubin, ez
heina pe,'vane: "3. b繹l羹k qumandani vano: 'demi-
e ostori mebe hata ke ez ama' ". Se ke qumandan
ama, ostor peguret. Uca levve eskera de, di kok覺me
Kirmanca este, j羹 herdis覺no name xo Poro, j羹 re ki
vane Tope Albegi. Y羹zba覺' yina ra perskeno, vano:

- No ostore kamio ?

Yi, T覺rk ki nezane, j羹ane ma wa c羹ab dane, vane:
-Ostore Saan Aayo.

Eskera yi di kok覺me ma uca de sungikerdi.

Esker ke hurendia Saan Aay dozkerde, yi a fes u
puia xo gurete, pe M覺xeige ro ala Xoriye ro vverte
b覺rr ro ama pe bonane 癟e Turabi. Uca ra veng u m覺
da, vatke:

-Vera m be.
Ez siya resta c
覺 ke 癟ime Saan be, e Lace Ph覺r癟oy
biye p覺rre goni. M覺 dest kerd 癟覺ma ra, tene ke mend,
Saan i mire vatke:

-Tufonge m b覺ce.

M覺 tufong guret xo dest ke ze k覺la ad覺ri veseno.
Ses destey fisega ra j羹 deste mendo. Saan Aay aa-
ra xo piste s覺m覺te, M覺 vat:

- Saan Aa, ostor hao rema.

Saan Aay vatke:

-Ez nana y羹zba ra.

Niane vverte mendosa de gurete tey onte, y羹z-
bai g覺nd覺r bi. Ostor i kot vverte goliga, eskera goli-
gi tede sanay xo ver, sanay ko. M覺 vatke:

-Saan Aa ostar berd, bale pane geberke.

Saan Aay vat:

-Se pahi, 癟e vesae, ostor e pranaio?

O, ostor ze mordema bi. Roce tenga de to ke b覺-
biyene, o pe to de merrediene ra n覺nge xo estene to
ser, h璽n v覺netene, qersune ke ame, yi pe to de xo dar-
dene vve.

Ma roca bine barkerd, hurendia xo vurne. Phonc
癟e ma este, her 癟e de 癟arige non esto, des u di qati
c覺li este. Hama a dere ro goligi negurine. Sare ucay
ra j羹 Cemi et bi, j羹 ki Comerd et bi C繹merdi ma
bonane xo neverdayme, terseene, vatene: "Esker bo-
nane m
覺 vesneno".

Koe Sultan Babay de non qedia, Saan Aa ama
uca. Bine T覺lage de pirde eti bi, demdai bi, ma p覺ro
v覺iayme bover. En m覺ara girse dee ma, sime kotime
M覺ara S覺rpati. Avve berda pe m覺ara ro 癟erexna, ve-
re 癟eber de ze 癟覺rt覺ke erzena. V覺rniye de ki des u
phonc basamaa xo este. imame La癟i j羹 ki 覺xhesen
amay levve ma. Ma, hemi sero dara ra p覺rd g覺reda.

Roce tufong ercia, Saan Aay vatke:

-Sma ita v覺ndere, Ez, Weliaa, j羹 ki Meme H羹re
sonime Gogane. Ewro hata san esker de daymepero.

Gogane ra cer m覺are q覺癟keki este, Abasa ame
kote uca, mal u dovvare xo ki levve de ro. Na hete
Koe Bok覺ra ra eskeri top erzene, nane yi mal u dovvar
ra. Saan i, a roce qewa kerde, roca bine venge tu-
fongi b覺ria. M覺 be Lace Ph覺r癟oy a m覺ara de v覺netime.
imame La癟i vecia ama, vatke:

-Oalmekere, prd bine ma de ikia, L覺l be cenia
xo, j羹 ki B覺rae Al i e 襤i g覺nay heme Muz iri ro, awe
berdi kerdi bine kemera girse, endi neveciay.

L覺l ke koti ro ivene 癟ie xo wo qimet覺n xode ber-
dene, a roce ki altune xo v覺le de biye. Dema Altuni
g覺rani biye nevecio awe ser. 襤mame La癟i vatke:

-Xatunane 癟e Abas Aay re qesey mekere, Saan
A
ae yi kiste.

Endi jibay覺s u kharraisa berbayme, daime xoro,
xo ru癟kinime. A roce ma onca p覺rd g覺reda, sevve iki-
ye, Saan uca vecia. Se ke ama herslemi bi, vatke:

-M de Khak覺ta piye s覺manene. Ez ama kota wer-
te airane s覺ma, dema biya koti ? S覺ma be phetia mi-
ra feteline. S覺ma ceniyane ma tersnene vane: "Saan
kisto, zerre xo kene sa" ?

Mare vatke:

-Urzere..! ta, e v覺netene niyo.

Ma, utinie ra kotime n覺nga pirdi, hama endi se-
wa. Hire reseni kerdi peser eti v覺le manga ke bover-
v覺nime. Ma, hata sod覺r mal u dovvar tede kerd bo-

ver. G覺nayme bine Gogane tufonge 覺xhesen ki Saan
Aay esto v覺le xo. None ma ki hete T覺lage de mend,
vesanime. Rae Gogane t覺rr u terrie, golige negurina.
Hen ke serkena vana nejdiyo, hama sonime nesoni-
me rae neqedina. Ma restime Gogane lel kot, taqate-
ra ki kotime, Sasmaile Kh覺rri vatke:

-Biya miye serebb覺rne, mare ronde surke xore
borime.

Awe 癟ina, vore esta hama kermi kote c覺. Vas h璽n-
yo ke erzeno miyane. ixhesen ki mara cor Dere
Khela Gogane de ro. Miye sereb覺rne, ma xore gost
werd. Saan Aay, 覺xhesen re el癟ie rusna vatke:

-Cre vace, ma koti de hurendi bi癟erime ?

El癟i ama, vat:
ixhesen vano: 'Bere ravere qarie Sultan Babay
de merxa de girse esta, bine aye de rone, merxe g覺r-
sa, e ke siliye b覺voro bine xode ronedana'.

Ma go癟a xo gurete sime bine a merxe de naro. Bi
sod覺r, Saan Aa hay覺ge xo bi. Veng u m覺 da vatke:
-Usene m覺, ala be lewe m覺.
Ez siya, vatke:

-M ewro hewne xo de Saismailo Khures覺c di.
O, Zato de ze Pexamberi bi, yi waxte de vatbi:
"Rayberi b覺kise". M覺leti vatbi ke: "No, budelao.  Sa-
an Aay hewne xo qedena, pusula onte vatke:

-J羹o de spela nao Ware Kurna ro yeno, ez vana
pire ma Saismailo.

Ma vetime ra xeyle ca vera c覺 sime, dot ra ama
ke rati ovvo. Ma sime desta kele xo b覺rna, yi dest da
phetiya maro, mare d羹vvay kerdi. Amayme bine
merxe de nitime ro, c覺re non
ard, yi xo kerd m覺rd. Pulur ra ko-
to rae, amo M覺rcan, hen Khala
ro Thuzuk Baba teqib kerdo
amo. X羹ya de yi etbiye cara pe-
ra ra mejdia neguretene, des
quri, phonc quri guretene. Sa-
an Aay re vatke:

-Saan, 癟覺ral覺a m覺 biya..!
Saan Aay vat:
-Piro, to cede xo kena no ha-
le ma se beno ?

Saismaili ebe beckane xo La-
ca L覺li be Lace Ph覺r癟oya sal覺xday
vatke:

-Saane m, hukmat pe to ne-
ikino, hama ni toa xaynene u
bebextine kene. To ki hadare xo
v覺nde. Khures to de havai bo b覺-
ko. M覺 bere 癟e 覺xheseni.

Ez kota v覺rniye m覺 Saismail
berd 癟e 覺xheseni. Ma ke sime nejdiye bona, An覺ke,
veng da ixheseni, vatke:

-ixhesen be, pixembere ma Saismail nao ama..!
Ma sime zerre
癟ei, Saismail uca saate nemend
vatke:

-Mire prd sal覺xde, ez ewro sona lewe Kok覺mi,
uca ra sona Tonm.

Ma inam nekerd, 癟覺ke; raa rocera zede wa. O, a
roce sono Koe Sos覺na de Sey R覺zay veneno, uca ro
sono Sine, uca ra vereno ra sono Tonm, sande Me-
med Aae Aae Q覺ci re beno meyman.

Ez peyser ama bine merxe, el癟ie Zeyneli ama vat-
ke:

-Zeynel vano: 'Saan Aa
癟ae uca teber ra mendo, va
barkero bero lewe ma'.

Esker veciya Thuz覺k Baba,
癟覺 ke ma ke sonime koti ma
d覺me ra yeno. Ma ki vvazey-
me ke zuqar de cae xo ravur-
nime. Roce, Demena ra C覺v-
rail Aa, C覺ve Kheji, Lace Sile
Suri be mordemane xo amay
levve ma. Vatke:

-Saan Aa, ma amayme ke
to berime. Be werte ma, qe-
dao ke t繹re eno va mare bero.

Nete Saan Aay eti bi ke
sero hama, Bextera neverda.
Ma qankerdime berdime 癟e
sey R覺zay. Roce verdera xebe-
re ame vatke:

- Esker.amo bine bonane Dere Arey Tornoba de
heme Muz覺
ri sero p覺rd v覺razeno.

Zeynele Ali ama, vatke:

-Saan Aa hade sime.

Saan Aay vat:

-Sime se bkime ?

Mektuba Sey R覺zay ra tepia, Saani
zana ke fetelnene ke yi be Alier
Efendia b覺kise. Ma bextera sime Feke
hemi, eskeri min k羹te ke p覺rd v覺re-
aze. Ma, tufongi nay eskeri ra yine
p覺rd caverda vozda, a roce hata san
esker de dapero, san de cerayme ra
amayme. Zeynel i vatke :

-Saan Aa, s覺ma ewro meymane
mine, hade sime 癟e ma.

Ma ke sime rae ra Saan Aay al-
boze xo temeykerdi. Vat:

-Lao, Zeynel 癟efe xora ma n璽be-
no, san de c
l璽 s覺ma ke teber ra fiti ra, :;
pesewe, hurendia c覺lane xo avurne.

Di teni torne Miste Sure este, j羹 M覺stafao, j羹 ki
Efendi bi, yi ki a roce made amay. Sande mare kabab
sana c覺, ma none xo werd. Ch覺le ma teber ra fitra.
Torne Miste Saate ibrahim be Lace Ph覺r癟oy, Saani pi-
ne. Torne Miste Sure pesevve veti ra i zerre, ez us-
ta ra m覺 c覺le Saani vurnayra. Xeyle sevve ke siye Zey-
nel Ama teber tepia i zerre. Torne Miste Sure Efendi
be dire tenena amay teber, neard hasab ke Saan ra
ne. A roca bine Saani vatke:

-Sey Xd覺r to, ape m覺 Alisan, Usene Mam覺ki j羹 ki
X覺de Ph覺r癟oy ita Diree de mali b覺癟覺rayne. Ez doma-

aayA^zana-te^癟h^en&:k&::]

;A4璽>be;x|eM

hen覺 i, e keri r6m k羶|e;:::ke:':;:

n 璽y; eskeri;: m$ff& pM:禮a% ; ^ ?
y 襤r璽a vozMii i. -'i:

na bena Balka.

Saan gotm覺 bi i, ma Diree de mal 癟覺rayneme,
ceniya Lace Ph覺r癟oy cema sani veciye ame. Berbena
dana xoro, vana:

-VVy, wiy ...! Q覺rkerdi.. Kisti..!
Ma vat:

-go, se bi ?
Aye vatke:

-Alier Efendi be havalana m覺ara
de kiste, Zeynel amo, vano: 'Saan
Aae yi ki ame kistene'.

Zekina des u di goligi ardi, 癟ee

ma barkerdi. Ma ke goligi berd vere

癟ebere 癟e Zekina, Zeynele yi  cero

veciay, piya qeseykene. Efendi vano:

-M s覺mare vat ke raver ceniya

Al ieri Zeri fa b覺kese. S覺ma ke vatena

m b覺kerdene,  cenike,  mara ne di

iyy^^fjS^M mordemi kistene, ne ki kerdene dr-

:':;':::;:;V;:;;ii:;i-S;':.;:j;;;:::: betin.

Qersune k覺nare p覺sa de kota Mis-
te Sure kaleke de 癟覺rtm覺kerda, d覺rbet覺no, c覺ra goni
yena. Zeyneli mira perskerd vatke:
-Khures覺ce m覺, Saan Aa k羹o ?
M覺 vat:

-Saan Aa ita ra i.
Zeyneli vatke:

-ae nevnet ? Ma, o kerd nisange Sultanbabay.
Biyo d
覺smene Heqi, xaynene keno.

M覺 serkerd ke heqbe esto ostori ser, c覺ra goni re-
cena herd. M覺 vat:

-Heq kene a sene goni a heqbe ra r璽cena herd?

Zekina vatke:

-Sere Alier Efendio c覺ra kerdo ardo, bene teslime
Elaiye kene, Khures覺ce m覺. Ala v覺nde so覺nia ma se-
bena.

Ma uca ra barkerd amayme, Koe Balka de resti-
me Saani. Ma 癟h覺rria Al ieri c覺re berde. Se ke heia-
pe hurendia xode nistro Vatke:

-M覺ze mare ame, Alier Beg kisto, yi d覺me ra s覺ra
y璽na ma. T覺rki teliye teste xo ebe xaynane ma wa ve-
cene no mire biyo derd.

M覺let vesano, thaba 癟ino, q覺tl覺ia. Hete ra esker
vecino koa, her kei derde xo gureto. Mordeme ma
ki mire vane: " VVerte made mev覺nde, to Saan Aay
de fetelina, esker ke ama seveta tora mare xebera va-
no". Saan Aay ki xo kerdo haz覺r ke sero hete Kama-
xi ra kelepur biyaro. Ostor ki 癟ino ke ez seri, ostor es-
keri berd. Bextera ez devve ra kerda teber, j羹o de
bexter覺c ama vatke:

-Be piya sime T羹rktaner .

Ma ke sime Xozat subaya ez diya, vatke:
-Na isliga Saan Biga to guretap覺ra.
Ez esta hep覺s. 覺ke; Ez Xozat de Saan de feteliye-
ne, qaymeqami, y羹zbai be aibayi m覺 naskene. A ro-
ce biye san 襤brahimo Bexter覺c ki ard est zerre. M覺 va:
-Lao ibrahim to 癟ae arda ?
Yi vat:

-Ez serba to arda, pire ma Sey Divaney ki vato:
'Sey X
d覺r re wair mevece, o Saan de fetelio mare be-
la pedakeno, esker ma q覺rkeno'.

Phonc roc ke bi tamam, m覺 serkerd
ke tavvla de jibais eno. Tayl覺m y羹zbai
dano mormeke ro, ebe c覺zmana vecio
ser, devvesneno, o mordemek ki bine
de jibeno. Dere Hem覺rxani ra Khuresa
ra Saan Aay xete rusta da yi mormeki
rusno elaiya Xozati, vato:

-Mordeme de m s覺ma pegureto, yi

verdene ra raverde, neverdane ra ez

ewro pesewe sona basqunia qereqole

Qerelani, neferede s覺ma wes never-

.. '  ''           dana.

A xeta ke Saan Aay rusna kota
y羹zbai dest, vengo m覺 da ez berda
qate seri. A xete musk覺te m覺, m覺 ra
perskerd, vatke:
-No yajie kamiol
M
覺 vat:

-No yajie Saan Aayo.
-Saan A
ay 癟hend erri wendo?
-New erri wendo.
-end serrio?
-Vit u di serra de ro.
-Resme Saan Aay este!1
-Res覺mxanane Xozati de este.
i resmi ardi p覺ro serkerd. Se ke p覺-
ro serkerd, albay tarmele bi i, q璽 fek
nelevvna, ez verdara.

Ez hep覺s ra vecia, heia pe ke Saan
Thanjiye de ro. M覺 be pie xo sime 癟e.
^ ,r- ~ ;-      Pie Taxici Sukuri ama v覺rnia ma, pie

mire vatke:
-Seyd Hemed...! Saan Aa itao .
M覺late ma, Hopa Bal覺ka de ware de ro, ma sime
uca. Pie m覺 a sande vesne kerd q覺rbane. Xeyle sevve
ke siye ez kota ra, pesevve j羹e lewe na ni 癟ime mira,
lewe ki na ni 癟ime mira. Ez usta ra ke Saan Aao. Mi-
re vat:

-To xeyle ter s a?

M覺 vatke:

-Tabi tersena, qoce hukmateo.

'簾?\*  f

R.\ here Seydaay

Saani vatke:

-To endi serbest bfeteliye, mare ke 癟ie laz覺m bi
ma xebere dayme to.

'Ca Ke Cnavvaro, Kardi Sero Bene Derya'

Ez endi Saan Aay de n璽fetelia. Serra 1937'ine de
Aptullah Alpdoani s覺ftekerdo; Xozat de q覺sia v覺raza-
ne. M覺lete ma are c覺 kerdo tey gurine. Made Pir He-
sene eti bi dust璽 Saan ra bi. C覺re Aae Kheji vatene,
hire burca xo este. Baro Aaine aao, bero seydine
seydo, bero hukmatine mamura pilo. Pir Hes璽ni mi-
re vatke:

-Sona koa de fetelina se kena, mleto ke sono q覺s-
le de gurino yine de so Xozat mare 癟i biya.

Ez ki siya Xozat, q覺sle de di roci guria, roca hire-
ine 癟h覺rria Saani ame.

M覺 be j羹 Khures覺ci, q覺sle caverda, fotorafa de Sa-
ani guret Xozat ra g覺nayme ra璽 peyiser sonime Bes-
puxar. Ma ke amayme pe q覺sle Xozati ra verdime ra
ma serkerd ke X覺d覺r璽 L覺li, X覺d覺re Ph覺r癟oy j羹 ki Torna
ibe Miste Sate ibrahim hae dot ra ene. Kince gonini
p覺rae, Elemana Saani herine de ro, d羹zme fisega be
durda Saani v覺le de dardekerdaiya. Ma verdime ra si-
me restime Devva Devvr璽i, Efendie Hes璽 Dedi uca
mali verde ro, dot ra veng u ma da vatke:

-Keine, xeeni s覺ma sone koti? Eskeri dorme
Bispuxari gureto, zi b覺zika s覺ma sereb覺rneno, Qer-
lan ro sere. Say ke Saan weso, s覺ma dest u baji se-
merni we sone.

Ma ke sime Qeralan, qereqol uca rae sero vvo,
eskere ucay m覺 naskene. Ma sime ke cenderma ra
Boluli Memed, hao avve sero r羹e xo tereno. Mire vat-
ke:

-Kidir ho geldin. Gel sana bir bir silah vereyim,
git Saan'
覺 bekle.

Kae xo be ma wa keno, hama desbera ma n璽na,
perr u pae ma ikiye. Ma verdime ra sime paga e S覺-
m覺ki ke her ca gon u golasur de vindbiaiyo. Ebe sim-
sara de khania sere Saani lee ra b覺rnoya, simsar thuz
nebiyo tede x覺s覺rkerdo. Ma sime vere qereqoli ke u-
le Bege mt覺xlar be lace xo S覺覺kri, j羹 ki mordeme ardo
uca, cenderrney sane dorme. M覺 vat:

-ule Beg...! Kami to arda?

Yi vatke:

-Lace kerckni ez arda.

M覺 vat:

-O mormeko ke lewe sma de o, kamo?

Vatke: '

-Lace Kele Abao ke des u phonc teni na Qereg-
lan ra kiste, o mordcmo.

Hama mormek覺 na sapqa xo yan na c|ai.覺 -o ser.

qebedayi fetelino, qe xode neveceno, nevano ke m覺
kisene. S覺rr覺 onbai vecia teber vat:

-Kidir ho gelmisin.

-Ho bulduk

-Nereden geliyorsun?

-Kozat'tan geliyorum.

-Nereye gidiyorsun?

-Ben k繹y羹me gidiyordum, Erlerden Bolu 'lu Meh-
met bana dedi ki: 'Gel sana silah vereyim git Saan'

bekle.

Se ke m覺 h璽ni vat, cenderrney tede dayare, (e ir-
ta itima kerdi. S覺ra wa da tedine ro, hen g覺rm覺ka a-
no ra ke 癟hiki 癟覺mane yine ra perrene, vatke:

-Eek o... eekler...! Dema Saan gewexno, kae xo
be c覺 kene? Saan ke amine ita 癟ae s覺ma miji verdine
xo? S覺ma roca Heqi non u pendire Saani werdine,
ebe kababani Saani 癟if kerdeni, iwro 癟ae ebe can-
degi Saania kae xo kene?

A roce ez siya 癟e, san de yi hirmena mordema-
ne ma, mara tepia uca qereqol de sane qersuna ver
kisene.

Ostore Saani Be uvvare Mend

Roce Qerexlan ra Muduro bexter覺c ama, vatke:

-Kidir ez ama ke to beri Qerexlan. Ostori Saani
des roc esto ke ardo uca, kes nidhawreno alef c
do,
waxto ke vesaniye ra geber bo. M
覺 albay ra teminat
gureto, kes dimisi to nebeno.

覺ke o zano ke ez Saan de fetelia. Zerre m覺 da-
m覺tneda ez usta ra tey siya. Ma sime ke lewe bona-
ne X覺d覺r de g繹re g覺reda, dorme dara ra 癟itkerdo, os-
tori kerde c覺. Ostore Saani biyo tuleg覺n, kalaki nite
jubin ra. Se ke ez nat ra siya m覺 eskil kerd, dot ra k覺r-
k覺riya ama, sere xo kerd v覺randya m覺, cor de 癟覺mara
gurr, gurr, gurrr kerdivvar. Zerre m覺 kerkele da, 癟ime
m覺 bi p覺rre itira ez ki berba. Saan ke kiino o di ro-
ci itira kenovvar berbeno. Yarbay 襤smail Hakk覺 Tu-
nay ama levve ma. Vatke:

-Alef cde.

M覺 alef da ostori, timarkerd. Albay vat:

-Re cinise.

M覺 siliye dee qafe ro ez nista c覺, sere u q覺na xo
kerde j羹 finciki eti, eskeri h璽ni remene, h璽ni reme-
n璽. Albay vatke:

-ai ilie danap覺ro?

M覺 vat:

-K羹a xo nia wa, hem cinistene de hem warama-
ine de siliyi ke p
romede neverdano.

M覺 ke surr璽 di surri ard berd, Yarbay yax璽 m覺 gu-
ret, vatke:

Toa ke n ostori hata Kozai made biyar繹.

M覺 vat:

-Ez ke seri Xozat esker nano mira m kiseno.

Yi ebe zora ez rusna. Ez hata S覺rt覺ka tey siya. M覺
癟ause na p覺ro, musna c覺. Yine berd Xozat uca ra ber-
do Anqara. Bado m覺lete ma ra taine eskerina xo a-
nakkale de kerde, yine o ostor uca di bi. N覺nge ra k'
d覺rbet覺n biyo, biyo leng, tedine o naskerdene.

Msavvre Saan be Alisan Aaya kene

Saan be tae isane Bextera sone Thanjie. Uca de
Meme H羹re vano.

-Saan Aa ez heia pe, Lace Ph覺r癟oy be taina m覺-
sewre kerdo ke to b覺kise.

Saan inam nekeno. Hama Saan Aa, di roci ra
raver, Lace L覺li be Lace Ph覺r癟oya rusneno Pak覺ra, Yi
sone taxalete Avd覺la Pasay bene. Dede Saan Aay,
S覺lemane Weli Begi Pak覺ra de v覺netene. O hete huk-
mati de bi. A roce Lace L覺li be Lace Ph覺r癟oy re vano:

-Sma ke' besekene Saani b覺kise, bere taxalete
hukmati be.

Saan sono Thanjiye. Bilges de Hem覺rxan esto,
Elqajiye de Lace Ph覺r癟oy vano:

-Saan Aa; ez, to, VVeleke ma be Meme H羹re be-
re sime Koe Bal
覺ka. Dede to Alisan Aa, Canike Pe-
re, b覺rae to wo q覺c, 襤brahime Torne 襤bi, ni ki sere De-
wa Dewrei. Roca bine eyme reseyme pe.

Alisan sono Dewa Devvrei, Saan sono Bal覺ka. E
ke sone yi vverte xode qeseykene Meme H羹re hei-
nope, vano:

-Saan Aa ez s覺ma de nena, tobekara, ez terefe
hukumat de ra.

Saan Aa, hurdmena lace Ph覺r癟oy, j羹 ki Khures覺c
piya sone. Khuresa uca wara de bene, vane:

-Saan Aa, s覺ma ita v覺ndene, hama esker serba s覺-
ma yeno, ita ma ki q覺rkeno.

Saan, vano:

-E ke heniyo mare di qati cila biyare, dewe ra cer
bine qoaxa de rafie, ma uca ramerdime.

C覺re cila ane bine qowaxa de fine ra. Lace Ph覺r-
癟oy yi Khures覺ci re vano:

-Sodr re di saati mende, to 癟ae xo ano ita urce
so.

Saan Aa saata xoro serkeno, vano:

-brahim, so mare b覺zeke sereb覺b覺rne, sorba qer-
teke mere biya.

ibrahim ke sono, Saan Aa kono ra. Saan Aa
hevvn de n覺rreene. Tene waxt ke vereno ra, Lace Ph覺r-
癟oy, elemane Saan Aay bine bercine Saani ra once-
no, Saan hona hay覺g beno, vano:

-Lao, 癟覺go heni kena ?

Lace Ph覺r癟oy vano:

-Saan Aa, m覺 dest kerd bine cila tora ke ala qu-
tia tutuna to kotia, m覺 xore c覺ara b覺pistene.

Saan Aa qutia xo veceno, c覺 ra c覺aree dano c覺,
vano:

-Bce, to be na c覺ara wa te r羹 de.

Saan onca sono hevvn ra, eke n覺rrais yeno, Lace
Ph覺r癟oy zano ke hevvne irin de ro. Tufong bine c覺le
ra onceno, ano 癟are, o bin ki tufonge xo ano sene
hurdmena n覺nga tufonga 繹ncene.

Saan tilbeno, vano:

-Weiy..! weiy, nay mira!

Lace L覺le X覺d覺ri mae ra b覺rae Saani yo. Alisan Aa
ke Devva Devvrei ra yeno, veng dane, vane:

-Saan Aa kisto..!

Alisan Aa heinope, vano:

-Xd覺r...! 覺go qale Saani kene?

X覺d vano:

-Nene Alisan Aa, vane: 'Dile Aay kisto'.

Se ke kone dere, 癟heka Alisan Aay c覺ra 癟ene,
Alisan Aa, vano:

-Dema ke yine n. ma. Saani, sma ki n.. ma. m覺,
ne ?

Uca 癟ar mordemi nane p覺ra, Alisan Aay ki uca
kisene.

Sere Saani ke i mezat hef ama guretene

Sere Saani 癟ene bene hukumat taxalat bene. He-
te kote maben Hesen Aae VVeli Aay, Mezra Sure de
kot v覺rniye, yi hurdmena X覺di uca kisti. Meme H羹re
ki tey beno, o nano p覺ra. A z覺m覺stan ki 襤brahim kist.
Vvele Lace Ph覺r癟oyo ke na Saani ra, o ki S覺leman on-
ba
iye qereqole Qerelani kist, S覺lemani vato:

-Eek o.. eek..! Saan'覺 sen vurursun 繹yle mi ?

NOTE BINEY:

Kok覺m: Sey R覺za
An覺ke: Cenia 覺x Heseni
Zekina: Ceniya Babae Sey Ruay
Lace Kerck
覺ni: Lace L覺li

 

 

Sahan Aga

SAHAN


Xozati persena cade tomofili
Heq ad覺r be Avd覺la Pasay(i) verdo
koto qerace mordeme pili
Sahan vano "Qedre cane xo b覺zane
 ma sero cerene qanune kafiri"
Ax de biye biye, na be ma biye
ahine m覺 qolede xo gureto
iyo basq覺ne alayiye
Vano "Tersa m覺 sare m覺 ke talde kuyo
koune Dersimi de nemano ena u ceniye
Ax ko romerdiyo b覺 heniyo
Esker nawo amo koye Dersimi muniyo
Sahan vano "Di sareyi viyarnay m覺 ra
j羹 ye Xan覺me wo, j羹 ye Alier Efendi yo
ahane m覺 qolede xo gureto
iyo ge癟e Koye Muz覺ri
 Vano "Lao bebexteni mekere
 ma piy a werdo q覺rbane X覺z覺ri"
Airi merdena m覺 re qail nebene
Torne Babayi kerde imame seri
 Xozati persena Qerexlan ra nato
Qanune M覺stefa Kemali persena
 癟覺 癟iyode bervato
Sahan vano "Laze P覺r癟oyi de m覺sewre meso
M覺n u to c覺z覺ke zu maye lito"
Heqo ti kei serde naye miyare
b覺rayi sare b覺rayi berdo 癟ad覺re de roto
ahane m覺 re efkar nebo
Heseni hefe to gureto
Ax de biye biye, ahane m覺 biye
 ahane m覺 ke merdo nemerdo
 ikiyo t覺ls覺me K覺rmanciye
Pane pane ahane m覺 pane
Eskere Miste Kori amo ma q覺rrkeno
cigera m覺 pane!
Eskere Miste Kori amo ma q覺rrkeno
mecal c覺 mede pane!
 

 

NOT: turkler tarafindan “kellesi istenilen “ Sahan aga ve onun anisina Dersimde soylenmis bir agit
sahanin kesik basi turkler tarafindan istenildikten kisa sure sonra satin alinabilecek ama ihaneti yapanlar Dersimliler tarafindan olumle cezalandirildilar...